Σπύρος Μελάς, 13 Ιαν. 1882 – 2 Απρ. 1966

https://galanoleykoblog.files.wordpress.com/2017/04/ceb5cf86ceb7cebc-ceb5cebbceb5cf85ceb8ceb5cf81ceb9ceb1-3-4-1966-ceb2.jpg?w=640

Εφημ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 3-4-1966

Ο Σπύρος Μελάς γεννήθηκε στη Ναύπακτο, γιος πταισματοδίκη. Μετά το θάνατο του πατέρα του εγκαταστάθηκε, παιδί ακόμη, στον Πειραιά, όπου τέλειωσε το γυμνάσιο.
Φοίτησε στη νομική σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, εγκατέλειψε όμως τις σπουδές του καθώς από νωρίς τον τράβηξαν η δημοσιογραφία και η τέχνη. Ήδη στα είκοσί του χρόνια ήταν τακτικός συνεργάτης του Άστεως και αργότερα στην Ακρόπολη, όπου δημοσίευσε και λογοτεχνικά πρωτόλεια, επηρεασμένα από τη γαλλική επιφυλλιδογραφία.

Συντάκτης σε πολλές αθηναϊκές εφημερίδες (Εμπρός, Ημερήσια Νέα, Ημερήσιος Τηλέγραφος, Καθημερινή, Έθνος, Ελευθερία, Αθηναϊκά Νέα κ.α.), χρονογράφος, ανταποκριτής σε ευρωπαϊκές χώρες, τις Η.Π.Α. και την Αίγυπτο και εκδότης των περιοδικών Ιδέα (1933-1934) και Ελληνική Δημιουργία (1948-1954), ασχολήθηκε παράλληλα με το θέατρο, ως σκηνοθέτης, ηθοποιός και καθηγητής δραματολογίας. Σημαντικό ρόλο στη στροφή του στο θέατρο διαδραμάτισε η εμπειρία του από το Παρίσι, όπου έζησε κατά καιρούς για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Η πολυποίκιλη δραστηριότητά του κάλυψε χρονικά το πρώτο μισό του αιώνα μας και ο συγγραφέας πήρε ενεργό μέρος στις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις της εποχής του. Με αφετηρία την προοδευτική πολιτική παράταξη, οδηγήθηκε γύρω στο 1910 στο χώρο του σοσιαλισμού, στη συνέχεια στο κόμμα του Βενιζέλου και τέλος μέσω του περιοδικού Ιδέα στο χώρο του Ελληνοκεντρικού ιδεοκρατισμού, που ακολούθησε μια μερίδα της γενιάς του Τριάντα, όπου ανήκε και ο Γιώργος Θεοτοκάς.
Ακαδημαϊκός από το 1935, στράφηκε προς την ιδεολογική συντήρηση, γεγονός που προκάλεσε αντιφατικές γνώμες των συγχρόνων του για το πρόσωπό του.
Τις εμπειρίες του από τα ταξίδια του και την περίοδο που ήταν πολεμικός ανταποκριτής και λοχίας στο Βαλκανικό μέτωπο, κατέγραψε στους τόμους Από τα ταξίδια μου, Αμερική και Πολεμικές σελίδες.
Το θεατρικό έργο του παρουσιάζει έντονα τα σημάδια από τη δραματουργία του Ίψεν και τη φιλοσοφία του Νίτσε, ενώ ο προσανατολισμός της γραφής του είναι σαφώς κοινωνικός. Ιδρυτής του Θεάτρου Τέχνης (1925) και της Ελευθέρας Σκηνής (1929 με τη Μαρίκα Κοτοπούλη και το Δημήτρη Μυράτ), φοίτησε σε σκηνοθετικά εργαστήρια του Παρισιού το 1928 και το 1935 ανέλαβε τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή στο θίασο Καινούριο Θέατρο, της κυρίας Αλίκης και του Κώστα Μουσούρη. Η σκηνοθετική του δραστηριότητα συνέβαλε στην ανανέωση του αθηναϊκού θεατρικού ρεπερτορίου και στην ευθυγράμμισή του με το αντίστοιχο ευρωπαϊκό, ενώ έγραψε και θεατρικά έργα όπως ο Γιος του ίσκιου, το Κόκκινο πουκάμισο, το Άσπρο και το μαύρο, Μια νύχτα, μια ζωή, Ο Μπαμπάς εκπαιδεύεται, Παπαφλέσσας κ.α.
Ασχολήθηκε επίσης με την ποίηση (στη νεανική του ηλικία), τη διηγηματογραφία και κυρίως με τη μυθιστορηματική ιστοριογραφία, όπου ξεχώρισε για τη γλαφυρότητα του ύφους του και την οικονομία της γραφής του.
Πέθανε στην Αθήνα.

Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Σπύρου Μελά βλ:
– Γιάκος Δημήτρης, «Μελάς Σπύρος», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας 10. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ.,
– Γουνελάς Χ.Δ., «Μελάς Σπύρος», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό 6. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1987,
– Μάτσας Νέστωρ, «Σπύρος Μελάς», Νέα Εστία Μ΄, Χριστούγεννα 1966, αρ.947, σ.13 και
– Χατζηβασιλείου Βαγγέλης, «Σπύρος Μελάς», Η παλαιότερη πεζογραφία μας• Από τις αρχές της ως τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο ΙΑ΄ (1900 – 1914), 326-343..Αθήνα, Σοκόλης, 1998.

Ε. ΚΕ. ΒΙ.

Advertisements
This entry was posted in ΒΙΟΓΡΑΦΙΕΣ, ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ, ΘΕΑΤΡΟ, ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΠΟΙΗΣΗ. Bookmark the permalink.