Η απελευθέρωση της Σύμης, 8-5-1945

https://i2.wp.com/www.rodiaki.gr/articles/2015-05-08/309796/thumb_640.jpg

Στις 25 Σεπτεμβρίου 1944 οι Γερμανοί εγκατέλειψαν την Σύμη, την οποίαν κατέλαβαν οι Σύμμαχοι. Στο σπίτι του Κοψόπουλου εγκαταστάθηκε ο ταξίαρχος Moffat με το επιτελείο του, όπου μεταφέρθηκε το Συμμαχικό Στρατηγείο για τις πολεμικές επιχειρήσεις στα Δωδεκάνησα και επάνδρωσαν το νησί με μια ινδική ταξιαρχία και μέρος του Ιερού Λόχου.

Δέκα μέρες αργότερα, τη νύκτα της 4ης Οκτωβρίου 1944, οι Γερμανοί εγκατέλειψαν την Κάρπαθο και παρέδωσαν το νησί στους Ιταλούς που συνεργάζονταν μαζί τους. Αλλά το πρωί της άλλης μέρας επαναστάτησαν οι Καρπάθιοι και απελευθέρωσαν το νησί.

Στις 17 Οκτωβρίου οι Άγγλοι, ειδοποιημένοι από τους Καρπάθιους, έφτασαν στην Κάρπαθο, την οποία επάνδρωσαν με δυο ινδικά τάγματα. Με την κατάληψη και επάνδρωση της Σύμης και της Καρπάθου, ο συμμαχικός κλοιός γύρω από τη Ρόδο και τα άλλα νησιά που κατείχαν οι Γερμανοί, γινόταν πιο στενός. Όμως οι Γερμανοί δεν έπαψαν να αντιδρούν.

Στις 26 Οκτωβρίου 1944 Ιερολοχίτες με άλλες συμμαχικές δυνάμεις ήλθαν από την Σύμη, εξουδετέρωσαν την γερμανοϊταλική φρουρά της Τήλου και κατέλαβαν το νησί. Αλλά την άλλη μέρα ήλθαν οι Γερμανοί από την Ρόδο και, μετά από μάχες που κράτησαν δυο μέρες, ανακατέλαβαν την Τήλο.

Παρά την προσωρινή τους επιτυχία, η θέση των Γερμανών στα Δωδεκάνησα ήταν δύσκολη. Εκτός από τις πολεμικές ενέργειες των commandos και τους συμμαχικούς βομβαρδισμούς, οι Γερμανοί αντιμετώπιζαν έλλειψη τροφίμων.

Σκότωσαν τα ελάφια, που είχαν οι Ιταλοί στη Μεσαιωνική Τάφρο και στο Ροδίνι, έφαγαν τα ψάρια του Ενυδρείου και από τη Λέρο πήγαιναν νύκτα στα απέναντι τουρκικά παράλια για να κλέψουν αιγοπρόβατα.

Την δύσκολη θέση των Γερμανών προσπάθησε να εκμεταλλευτεί ο Βρετανός στρατηγός Harold Alexander, διοικητής των συμμαχικών δυνάμεων στη Μεσόγειο, χρησιμοποιώντας την γνωριμία του με τον στρατηγό Otto Wagener, διοικητή των γερμανικών δυνάμεων στα Δωδεκάνησα.

Οι δυο στρατηγοί συμπολέμησαν το 1918-20 στις Βαλτικές χώρες εναντίον των Ρώσων κομμουνιστών, ως μέλη του Βρετανικού Εκστρατευτικού Σώματος και του Γερμανικού Εθελοντικού Σώματος.

Αν και οι συγκυρίες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου τους τοποθέτησαν σε αντίπαλα στρατόπεδα, βρισκόντουσαν σε επικοινωνία. Ο Alexander του ζητούσε να παραδοθεί, αλλά ο Wagener του απαντούσε με το «Μολών Λαβέ».

Αν η έλλειψη τροφίμων για τους Γερμανούς ήταν προβληματική, για τους ντόπιους Δωδεκανησίους ήταν απελπιστική, πολλοί, ιδιαίτερα στη πόλη της Ρόδου, πέθαιναν από την πείνα.

Ευτυχώς που με την μεσολάβηση και βοήθεια του Ερυθρού Σταυρού αποφεύχθηκαν περισσότερα θύματα. Για να περιοριστούν τα πεινασμένα στόματα, οι Γερμανοί επέτρεψαν στους Δωδεκανησίους που είχαν τα μέσα και την οικονομική ευχέρεια να εγκαταλείψουν τα νησιά.

Πουλούσαν ό,τι πολύτιμο είχαν για μια θέση στο καΐκι που θα τους μετέφερνε στην Τουρκία και απ’ εκεί στην Μέση Ανατολή ή στην Κάρπαθο, όπου οι ʼγγλοι δημιούργησαν προσφυγικό στρατόπεδο.

Αρχές του 1945, ο Wagener σχεδίαζε επίθεση εναντίον της Σύμης με σκοπό να δυσκολέψει τις συμμαχικές πολεμικές ενέργειες εναντίον των Γερμανών και να αρπάξουν ό,τι τρόφιμα μπορούσαν από τις συμμαχικές αποθήκες.

Η επιχείρηση καθορίστηκε να γίνει τον Φεβρουάριο, μόλις θα το επέτρεπαν οι καιρικές συνθήκες, με αρχηγό τον εμπειροπόλεμο λοχαγό Hans Vogeler.

Τελικά η επιχείρηση ματαιώθηκε, όταν τα συμμαχικά αεροπλάνα κατέστρεψαν τα πλοία που προορίζονταν για την απόβαση. Χρόνια αργότερα, ο Vogeler αναφερόμενος στην επιχείρηση την χαρακτήρισε ως αποστολή αυτοκτονίας με λίγες πιθανότητες επιτυχίας.

Ύστερα από την επιδείνωση της κατάστασης που επικρατούσε στα Δωδεκάνησα και τις εξελίξεις στα ευρωπαϊκά μέτωπα, οι Γερμανοί δεν είχαν άλλη επιλογή παρά να περιμένουν το αναπόφευκτο τέλος του πολέμου.

Την 1η Μαρτίου 1945, ο Ιερός Λόχος και ινδικές δυνάμεις από την Σύμη επιτέθηκαν για δεύτερη φορά εναντίον της Τήλου και απελευθέρωσαν, οριστικά πια, το νησί. Οι Γερμανοί από τη Ρόδο δεν ήταν σε θέση να αντιδράσουν.

Οι γερμανικές δυνάμεις περιορίστηκαν στη Ρόδο, Κω, Κάλυμνο και Λέρο υπό την συνεχή πίεση των Ιερολοχιτών και των συμμαχικών πλοίων και αεροπλάνων.

Στις 25 Απριλίου κυκλοφόρησε στη Ρόδο το τελευταίο φύλο της γερμανικής εφημερίδας Wacht auf Rhodos (Ξύπνα Ρόδος) με τα τελευταία νέα από την Γερμανία και τις πολεμικές ειδήσεις, σύμφωνα με τις οποίες το Βερολίνο βρίσκεται περικυκλωμένο από τους Ρώσους.

Στις 28 Απριλίου Ιταλοί αντάρτες συνέλαβαν και εκτέλεσαν τον Μουσολίνι, δυο μέρες αργότερα αυτοκτόνησε ο Χίτλερ και στις 2 Μαΐου παραδόθηκαν οι Γερμανοί που πολεμούσαν στο ιταλικό μέτωπο. Το τέλος είναι κοντά!

Στις 7 Μαΐου και ώρα 02:41 ο στρατηγός Alferd Jodl υπέγραψε στο Reims της Γαλλίας την παράδοση των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων και έδωσε διαταγή στους κατά τόπους διοικητές να σταματήσουν τις εχθροπραξίες στις 23:01 της 8ης Μαΐου (ώρα Αγγλίας).

Μόλις ο Wagener πήρε την διαταγή, ήλθε σε επαφή με τους Συμμάχους για να την παράδοση των Γερμανών στα Δωδεκάνησα. Το πρωί της 8ης Μαΐου ξεκίνησε από την Ρόδο με το «Θωρηκτό», ένα πλοίο με την δική του ιστορία και με πολλές επιχειρήσεις στα Δωδεκάνησα (*)

Κοντά στο Μικρασιατικό ακρωτήρι Αλωπός παρέλαβε τον Wagener ένα συμμαχικό αντιτορπιλικό για να τον μεταφέρει στη Σύμη. Από το λιμάνι πήγε στο Συμμαχικό στρατηγείο όπου είχε το γραφείο του ο ταξίαρχος James Moffat με τους συνταγματάρχες Auckland, Baird και Χριστόδουλο Τσιγάντες, για να υπογράψει την παράδοση των Γερμανών. Μετά την υπογραφή ο Wagener παράδωσε το περίστροφο του στο Auckland, ο οποίος το πρόσφερε στον Τσιγάντε.

(*) Στις 26 Αυγούστου 1944, μετά από μια συμμαχική επιχείρηση commandos στην Κάρπαθο, το βοηθητικό πλοίο HMDL-1381 επέστρεψε στην Σύρνα, 20 μίλια νότια της Αστυπάλαιας, όπου οι Γερμανοί του είχαν στήσει ενέδρα.
Αιχμαλώτισαν το πλοίο με το πλήρωμα και την περίπολο και το κράτησαν για τις δικές τους ανάγκες. Επειδή ήταν το μεγαλύτερο πλεούμενο, που αυτή την εποχή οι Γερμανοί διέθεταν στα Δωδεκάνησα, το ονόμασαν ευφημιστικά το «Θωρηκτό».

rodiaki.gr

Advertisements
This entry was posted in Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ, ΚΑΤΟΧΗ 1941-4. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s